ابو القاسم راز شيرازى
499
مناهج أنوار المعرفة في شرح مصباح الشريعة و مفتاح الحقيقة ( فارسى )
جلّ در قصّهء « موسى » ع و « خضر » ع : « و چگونه صبر مىكنى بر آنچه احاطه ندارى به آن از حيثيّت خبرت ؟ ! » . پس كسى كه صبر كند از روى اكراه و شكايت نكند به سوى مردم و جزع نكند به پاره كردن پردهء خود ، پس اوست از عامّ در دين ، و نصيب او ، از آن چيزى است كه فرموده است خداى عزّ و جلّ : « و بشارت ده صبركنندگان را » ؛ يعنى به بهشت و آمرزش حقّ تعالى . و كسى كه استقبال كند بلا را به قبول كردن به گشادگى ، و صبر كند بر حالت وقار و سكينه ، پس اوست از خاصّ و نصيب او آن چيزى است كه فرموده است خداى عزّ و جلّ : « به درستى كه حقّ تعالى با صبركنندگان است » . تحقيق تفصيلى بدان اى عزيز - ثابت دارد تو را حقّ تعالى بر صفت صبر و شكيبائى در امور - آنكه صبر ، از جنود محمودهء عقليّه و اخلاق حسنهء نفسانيّه و مفتاح هر بستگى و قفل هر گشادگى است ، و مقامى است از مقامات كماليّهء نفس انسانيّهء متّقين « 5 » ، و منزلى است از منازل اهل تقوى و يقين در سلوك به سوى حقّ
--> ( 5 ) - متّقين : پرهيزكاران ؛ علاوه بر آياتى كه در متن ، حضرت شارح - قدّس سرّه - در باب صبر ، ذكر فرموده و احاديث بسيارى كه در اين باب رسيده ، در « نهج البلاغه » نيز ضمن خطبهء « همّام » كه در اوصاف متّقين است ، حضرت مولاى متّقيان عليه السّلام فرمايد : « . . . فى الزّلازل وقور و فى المكاره صبور » ؛ يعنى متّقى در حوادث هولناك و لرزاننده ، بسيار باوقار و استوار است ، و در پيشامدهاى ناگوار پابرجا و پايدار : « نهج البلاغة » : 306 : خطبهء 193 در اينجا مىزيبد كه شرح منظوم اين دو جمله ، از كلام جناب زبدة المتألّهين « محيى الدّين الهى قمشهاى » - رحمه اللّه - براى مزيد فايده ، آورده شود : « و فى الزّلازل وقور » چو گيتى در زلازل ، باوقار است * نه چون چرخ از فسون ، ناپايدار است دل پاكش ، چو كوهِ سختبنياد * مصيبتهاى دوران چون سبكباد دلش دريا و ، امواج حوادث * بر آن ، اندك غمى را نيست باعث -